Pagesat në Shqipëri: si funksionon?

Mund të zbresësh në Tiranë me një kartë debiti dhe ta kalosh mbrëmjen e parë. Nuk duhet ta blesh apartamentin në të njëjtën mënyrë. Dita në Shqipëri ecën me lekë, dhe jashtë qytetit cash-i bën ende shumë punë. Blerja e një prone ecën me transfertë bankare dhe me noter. I mbajmë të ndara, sepse përzierja është mënyra si njerëzit ngecin.

Temat

• Leku në praktikë
• Ku i nxjerr lekët
• Kartat dhe kurthi
• Euro te banaku?
• Si paguan një pronë
• Si përfundim

Leku në praktikë

Monedha është leku, ALL. Gjatë 2026 kursi ka qëndruar rreth 95 deri në 100 lekë për një euro. Lëviz. Shiko kursin e Bankës së Shqipërisë atë ditë, jo një tabelë të ruajtur në mars.

Kartëmonedhat që do t'i mbash në dorë janë 200, 500, 1.000, 2.000, 5.000 dhe 10.000 lekë. Monedhat shkojnë nga 1 deri në 100. Një kartëmonedhë 5.000 është një faturë normale restoranti. Një 10.000 mund të ngecë në një dyqan të vogël nëse nuk kanë kusur.

Pyet kusurin para se të paguash.

Sa kusur të kthejnë në të vërtetë?

Kemi parë njerëz që e trajtojnë 100 lekë si një euro të rrumbullakët dhe pastaj habiten te bankomati, sepse kursi i ditës dhe kursi i një taksie nuk janë i njëjti numër, dhe diferenca duket e vogël derisa e shumëzon me një javë qiraje, me marketin dhe me çdo pagesë që e ke lënë "afërsisht njëqind".

Mbaj lekë të vegjël.

Ku i nxjerr lekët

Bankomatet shqiptare shtojnë shpesh një komision lokal fiks, të shfaqur në ekran para se të konfirmosh. Shuma që kemi parë është disa qindra lekë. Union Bank dhe ABI Bank qëndrojnë në anën më të lirë të asaj që na del përpara. Komisioni i bankës sate vjen sipër, veç e veç.

Shumë makina e kufizojnë një tërheqje, shpesh diku rreth 30.000 deri në 50.000 lekë. Për një javë në Sarandë kjo do të thotë dy ndalesa, jo një.

• Komisioni lokal. Shfaqet në ekran. Lexoje.
• Union Bank dhe ABI Bank. Anë më e lirë, në atë që shohim.
• Tavani. Shpesh 30.000 deri në 50.000 lekë për tërheqje.

Refuzo gjithmonë DCC, pra kur makina të ofron shumën në euro. Paguan në lekë. Kursi i makinës është pothuajse gjithmonë më i keq se kursi i bankës sate.

Zgjidh lekët.

Kartat dhe kurthi

Një kartë debiti e rrjetit të zakonshëm kalon në Tiranë, në hotele dhe në shumë restorante. V PAY shpesh nuk punon fare. Maestro është me short. American Express dobësohet jashtë Tiranës. Provoni kartën në një shumë të vogël ditën e parë, jo në faturën e madhe të së shtunës.

Jashtë Tiranës, dhe sidomos në fshatra bregdetare, cash-i nuk është preferencë. Është mënyra si hapet dera. Mos e lër të shtunën në darkë pa lekë sepse "karta ka punuar në hotel".

Kemi parë radhën te bankomati i vetëm që punonte, me një kartë që banka e huaj e kishte bllokuar sepse tre tërheqje radhazi i dukeshin të dyshimta, dhe pronari i dyqanit nuk priste derisa të telefonoje call center-in.

Telefono bankën para fluturimit. Thuaji që do të tërheqësh në Shqipëri. Çaktivizo bllokimin gjeografik nëse banka e ka.

Bëje para se të fluturosh.

Euro te banaku?

Në zona turistike euro pranohet. Kursi është i dobët. Një taksi që "të bën favore" merr shpesh 90 lekë, ose një 100 të rrumbullakët, cilindo që i leverdis faturës. Në market dhe te punëtori paguaj lekë.

Pyet çmimin në lekë.

Nëse ke mbetur me euro cash, këmbeji në një zyrë këmbimi që tregon të dy kurset, jo te një banak që i përzien me llogarinë. Shuma të mëdha cash kanë një rregull tjetër: BE-ja kërkon deklarim kur kalon kufirin e saj me 10.000 euro ose më shumë, ose ekuivalentin në kartëmonedha të tjera. Kjo është kufiri yt i nisjes, jo një rregull shqiptar për të blerë pronë.

Mos e mbush çantën.

Si paguan një pronë

Pronën e paguan me transfertë bankare në llogarinë që shkruan kontrata. Ajo është llogaria e klientit te noteri, ose llogaria e shitësit, sipas aktit. Nuk është një IBAN i dërguar në WhatsApp pasdreken para nënshkrimit.

Hape llogarinë shqiptare para se ta quash blerjen gati. BKT, Raiffeisen, Credins, Intesa dhe të tjera pyesin për pasaportë, numër tatimor dhe shpesh një adresë ose leje qëndrimi. Rregullat ndryshojnë sipas degës. Pyet në sportel, jo në një grup.

SEPA drejt Shqipërisë nuk është SEPA brenda eurozonës. Lër kohë. Konfirmo emrin e përfituesit me noterin para se të dërgosh çmimin plus shpenzimet e mbylljes, që shpesh bien rreth 4 deri në 7 për qind.

Ne këshillojmë ta lexosh koston e blerjes para kaparës. Hipoteka për jorezidentët është e rrallë. Shiko hipotekat. Cash-i i madh në kufi nuk e zëvendëson transfertën.

Si përfundim

Paguaj ditën në lekë dhe pronën me transfertë në emrin që shkruan akti, pastaj cakto një takim nëse do një partner lokal para se të dërgosh shumën. Muaji i jetesës qëndron te kostoja e jetesës. Mos i fut të dyja në të njëjtën zarf.

Na pyesin shpesh nëse mund ta paguajnë kaparën cash te agjenti dhe pjesën tjetër me kartë në ditën e noterit. Përgjigjja që japim është jo. Kapara, nëse ka, shkon sipas kontratës së rezervimit që avokati yt e ka lexuar, dhe çmimi shkon në llogarinë e emërtuar. Një kartë në zyrën e noterit nuk është plani, as një zarf që kalon kufirin mbi 10.000 euro pa deklarim në anën e BE-së.

Mbaj edhe një diferencë të vogël që shtohet. Kursi lëviz midis ditës kur ke parë shpalljen dhe ditës së transfertës. Një apartament i shkruar në euro mbetet në euro në kontratë. Shpenzimet fikse në lekë, regjistrimi ASHK rreth 3.500 lekë dhe depozitimi rreth 4.000 lekë, duken të vogla pranë çmimit dhe prapë duhen në ditën e duhur. Tarifa e noterit, afërsisht 0,23 deri në 0,35 për qind, llogaritet mbi vlerën. Mos e rrumbullakos si "dy për qind taksë transferimi". Atë taksë blerësi nuk e paguan.

Kërko IBAN-in me shkrim. Kontrollo emrin. Pastaj dërgo shumën e plotë sot.